CHÂN DUNG THIẾU NỮ PHÁP (1921) – BÚT PHÁP HÀN LÂM TINH TẾ CỦA VICTOR TARDIEU TRƯỚC KHI ĐẾN ĐÔNG DƯƠNG
Trong thời gian dừng chân tại Hà Nội, ông nhận được hợp đồng thực hiện tác phẩm sơn dầu có diện tích 77 mét vuông để trang trí cho giảng đường lớn của Trường Đại học Đông Dương (Université Indochinoise). Đây là sáng tác kinh điển khái quát khám phá của ông về văn hóa và lối sống địa phương với một hệ thống nhân vật ở nhiều tầng lớp xã hội đương thời. Trong đó, ngoài những hình ảnh người dân dung dị, ông khắc hoạ cả bốn vị Toàn quyền Đông Dương lúc bấy giờ. Thêm vào đó, các sáng tác khác của ông cũng dựa theo trải nghiệm vẽ về đời sống xã hội, hoạt cảnh mang hơi thở thời đại với tính lôi cuốn tự nhiên.
Bên cạnh những sáng tác mang tính lịch sử và quy mô lớn, Victor Tardieu còn để lại nhiều tác phẩm chân dung mang giá trị nghệ thuật cao, thể hiện rõ nền tảng hội họa hàn lâm Pháp đầu thế kỷ XX. Bức chân dung thiếu nữ Pháp vẽ năm 1921, có ký tên Victor Tardieu trên tranh, là một ví dụ tiêu biểu.
Trong tác phẩm này, người thiếu nữ xuất hiện với vẻ đẹp thanh lịch của xã hội Pháp đầu thế kỷ XX. Chiếc mũ rộng vành điểm hoa đỏ, chiếc áo ren trắng tinh tế cùng chiếc khăn choàng lông sẫm màu tạo nên một tổng thể sang trọng nhưng không phô trương. Nhân vật quay nhẹ sang một bên, ánh mắt xa xăm như đang suy tư, mang lại cho bức tranh một cảm giác trầm tĩnh và đầy chiều sâu tâm lý.
Victor Tardieu xử lý ánh sáng rất tinh tế. Gương mặt nhân vật được chiếu sáng nhẹ nhàng nổi bật trên nền tối sâu, một thủ pháp quen thuộc của hội họa chân dung châu Âu cổ điển. Những lớp sơn được đặt mỏng và chính xác, đặc biệt ở vùng da mặt, tạo nên sắc độ mềm mại và tự nhiên. Trong khi đó, các chi tiết như ren áo, vành mũ hay lớp lông choàng lại được diễn tả bằng những nét cọ chắc gọn, cho thấy sự kiểm soát bút pháp rất vững vàng của họa sĩ.
Qua tác phẩm này có thể thấy rõ nền tảng hội họa hàn lâm mà Victor Tardieu được đào tạo tại Pháp: sự chuẩn mực trong hình họa, cấu trúc khuôn mặt chính xác, ánh sáng được tổ chức chặt chẽ và bề mặt hội họa được xử lý tinh tế. Chính nền tảng ấy sau này đã trở thành một trong những yếu tố quan trọng khi ông tham gia xây dựng chương trình đào tạo của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương.
Theo lời của họa sĩ Trần Văn Cẩn:
Nếu không có vai trò cá nhân của Victor Tardieu thì hội họa Việt Nam đã đi theo một con đường khác.
Quả thực, Victor Tardieu rất quan tâm đến nghệ thuật An Nam. Năm 1924, ông là người đã trình lên Toàn quyền dự án lập ra Trường Mỹ thuật tại Đông Dương sau khi cùng người bạn Nam Sơn nhận thấy sự bức thiết trong việc phải tạo ra một nền giáo dục có chất lượng mỹ thuật bản địa. Dự án sớm được thông qua, Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương khai giảng khóa đầu tiên năm 1925, đánh dấu bước ngoặt lịch sử cho mỹ thuật nước nhà.
Trên cương vị hiệu trưởng đầu tiên của nhà trường, ông đã dẫn dắt thế hệ sinh viên theo tư tưởng tôn trọng các truyền thống vốn có trong khi cởi mở tiếp thu những cái mới, đặt nền móng cho sự hình thành của nền hội họa hiện đại Việt Nam trong suốt thế kỷ XX.
Le Auction House