HOẠ SĨ TRẦN GIA BÍCH VẼ CHỦ TỊCH TRẦN DUY HƯNG TRONG NGÀY TIẾP QUẢN THỦ ĐÔ
Bức sơn dầu của họa sĩ Trần Gia Bích tái hiện một thời khắc đặc biệt trong lịch sử Hà Nội: ngày tiếp quản Thủ đô năm 1954, với hình tượng nổi bật của bác sĩ Trần Duy Hưng – Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội.
Trong tranh, Chủ tịch Trần Duy Hưng xuất hiện giữa không khí hào hùng của ngày trở về, xung quanh là những đoàn quân, nhân dân, phố xá Hà Nội, cầu Long Biên và những hình ảnh gợi nhắc một thời kháng chiến. Họa sĩ không chỉ mô tả một khoảnh khắc đơn lẻ mà tổ chức toàn bộ bố cục như một trường ca lịch sử bằng hội họa, nơi nhiều lớp ký ức cùng hội tụ trên một mặt tranh.
Trần Gia Bích là một họa sĩ có sự gắn bó đặc biệt với đề tài cách mạng và kháng chiến. Ông từng đảm nhiệm cương vị Giám đốc Triển lãm Vân Hồ, một địa chỉ quan trọng trong đời sống mỹ thuật Hà Nội. Trong suốt quá trình sáng tác, ông dành nhiều tâm huyết cho hình tượng người lính, chiến tranh cách mạng, những sự kiện lịch sử và những con người gắn với vận mệnh đất nước.
Chính vì vậy, hội họa của Trần Gia Bích thường mang một tinh thần rất rõ: khỏe, trực diện, giàu tính sử thi và thấm đẫm tình cảm với cách mạng. Ông không chỉ vẽ để tái hiện hiện thực mà còn dùng hội họa như một cách lưu giữ ký ức của một thế hệ đã sống, chiến đấu và đi qua những năm tháng đặc biệt của dân tộc.
Ở bức tranh này, hình ảnh Chủ tịch Trần Duy Hưng được đặt trong mối liên hệ với đoàn quân tiếp quản, nhân dân Hà Nội và những biểu tượng quen thuộc của Thủ đô. Sự xuất hiện của cầu Long Biên phía xa càng làm cho không gian lịch sử trở nên rõ rệt. Toàn bộ tác phẩm tạo cảm giác vừa trang trọng, vừa xúc động, như một lời tri ân dành cho Hà Nội trong ngày bước ra khỏi chiến tranh và trở về với hòa bình.
Bảng màu đỏ son, vàng, nâu và xanh quân phục tạo nhịp mạnh cho tác phẩm. Màu sắc không quá chau chuốt theo hướng trang trí mà thiên về cảm xúc, sức nặng và tinh thần lịch sử. Đây cũng chính là nét thường thấy trong những sáng tác của Trần Gia Bích về đề tài cách mạng.
Có thể nói, giá trị của tác phẩm không chỉ nằm ở việc khắc họa Chủ tịch Trần Duy Hưng, mà còn ở khả năng cô đọng một giai đoạn lịch sử của Hà Nội thành một hình ảnh giàu sức gợi.
Một bức tranh về một con người, nhưng phía sau con người ấy là cả một thời đại. Một Hà Nội của chiến thắng, của ngày tiếp quản, của hòa bình và của ký ức không thể phai mờ.